Makron Asiyada uran axtarışında| Qafqaz regionunda nə gözləmək olar? – Türkiyənin münasibəti həlledicidir

2023/11/2023--1698917298.jpg
Oxunub: 35536     13:08     02 Noyabr 2023    
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Qazaxıstan və Özbəkistana səfər edib. Fransa Prezidentinin səfərinin əsas motivi enerji təhlükəsizliyidir. Enerjisinin 80 faizindən çoxunu nüvə reaktorları ilə təmin edən Fransa bu mənada Avropanın qazdan ən müstəqil ölkəsi olaraq hələ də uran tədarükündən asılıdır. Fransa uranı müxtəlif mənbələrdən əldə edir, lakin onun böyük hissəsi Parisin son vaxtlar problemlərlə üzləşdiyi Afrikadan təmin edilir.

Xüsusilə Nigerdəki çevrilişdən sonra Fransa Nigerdə bir fransız şirkətinə məxsus olan uran hasilatı imkanını itirdi. Niger isə Fransanın uranının təxminən 40 faizinin tədarükçüsü idi. Nigerdə hakimiyyətə gələn qüvvə Fransaya uran tədarükünü dayandırdığını açıqladı. Təxminən 40 faiz enerji təhlükəsizliyi baxımından nəzərəçarpacaq rəqəmdir, xüsusən də nəzərə almaq lazımdır ki, müxtəlif hesablamalara görə, qlobal uran istehsalının həcmi dünya tələbatının demək olar ki, yarısını təşkil edir. Beləliklə, Fransa üçün yeni və böyük təchizat mənbəyi tapmağın nə qədər vacib olduğu aydın olur.

Mərkəzi Asiya regionu, xüsusən də Qazaxıstan və Özbəkistan maddi uran ehtiyatlarına malik ölkələrdir və yəqin ki, Paris hazırda onlarla razılığa gəlməyə çalışır. Yeri gəlmişkən, aylar əvvəl Mərkəzi Asiya ölkələrinin prezidentləri Fransanın qonağı olublar. Eyni zamanda Mərkəzi Asiyada təkcə Rusiya və Çinin yox, həm də Türkiyənin təsirə malik olduğunu nəzərə alsaq, razılığa gəlmək bəlkə də çox mürəkkəb olacaq. Türkiyə Mərkəzi Asiyada həm təsirə, həm də bu təsiri daha da böyütmək imkanına malikdir.

Fransanın Türkiyə ilə münasibətləri və bunların geosiyasi konteksti hamıya məlumdur, özünü kifayət qədər əhatəli, ifadəli şəkildə göstərib, Cənubi Qafqaz isə təzahür meydanı olub və şübhəsiz ki, olmaqda davam edir. Bu mənada Fransa Prezidentinin Mərkəzi Asiyaya səfəri və onun nəticələrinin Qafqaz regionundakı reallıqlar və onların gələcək kursu üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edəcəyi şübhəsizdir.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Makron   Fransa   Qazaxıstan   Özbəkistan  


Bizi "telegram"da izləyin